termPIR® ETX — płyty PIR z welonem szklanym do ETICS
termPIR® ETX — płyta PIR z welonem szklanym do systemów ETICS
Wybór okładziny płyty PIR przesądza o jej zastosowaniu. W przypadku ociepleń zewnętrznych w technologii ETICS standardowa folia aluminiowa jest dyskwalifikująca — przegroda wymaga okładziny gazoprzepuszczalnej, kompatybilnej z klejami cementowymi i tynkami cienkowarstwowymi. Tej roli nie spełni płyta z folią Al; spełni ją natomiast termPIR® ETX — wariant z obustronnym welonem szklanym, posiadający Europejską Ocenę Techniczną ETA 17/0066. W tym artykule przedstawiamy parametry techniczne, dobór grubości pod wymagania WT 2021 oraz prawidłową technologię montażu.
Budowa płyty i parametry techniczne
Rdzeń stanowi sztywna pianka poliizocyjanuratowa (PIR) o gęstości ok. 32 kg/m³, wytwarzana zgodnie z normą EN 13165. Obustronną okładzinę tworzy welon szklany — materiał paroprzepuszczalny, mineralny, kompatybilny z klejami i zaprawami cementowymi. To zasadnicza różnica względem termPIR® AL, którego gazoszczelna folia Al/papier/PE uniemożliwia stosowanie w ETICS.
Kluczowe parametry termPIR® ETX:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Współczynnik λD | 0,025–0,027 W/(m·K) |
| Gęstość rdzenia | ok. 32 kg/m³ |
| Klasa reakcji na ogień (płyta) | E |
| Klasa reakcji na ogień (system ETICS z tynkiem) | B-s2,d0 |
| Wytrzymałość na ściskanie (10% odkształcenia) | ≥ 120 kPa |
| Stabilność wymiarowa | ≤ 2% |
| Nasiąkliwość wodą długotrwała | ≤ 3% |
| Aprobata | ETA 17/0066 |
| Norma wyrobu | EN 13165 |
Wyższa wartość λD względem termPIR® AL (0,022) wynika z otwartej dyfuzyjnie struktury welonu — to świadomy kompromis na rzecz kompatybilności z systemem ETICS. Mimo tego termPIR® ETX pozostaje wyraźnie sprawniejszy izolacyjnie od EPS (λD ≈ 0,031–0,038) i wełny mineralnej (0,035–0,040).
Dla projektów z naciskiem na ślad węglowy dostępny jest wariant termPIR® ETX R-eco — z obniżonym CO₂ w cyklu życia produktu.
Wymiary, grubości i frezowanie
Standardowe formaty płyty:
- 1200 × 600 mm — format zalecany dla ETICS, łatwy w obróbce na rusztowaniu
- 1200 × 2400 mm — format wielkowymiarowy, redukuje liczbę spoin
Dostępne grubości: 30, 40, 50, 60, 80, 100, 120, 140, 150, 180, 200 mm.
Frezowanie krawędzi:
- FIT — frez płaski (standard dla ETICS, prosty klej + kołkowanie)
- TAG — pióro-wpust (eliminacja mostków liniowych w spoinach)
Dobór grubości pod WT 2021
Obowiązujące Warunki Techniczne 2021 wymagają dla ściany zewnętrznej współczynnika U ≤ 0,20 W/m²K. Poniżej orientacyjne grubości termPIR® ETX (λD = 0,025) zapewniające docelowe U na typowej ścianie murowanej z bloczków ceramicznych 25 cm (U podłoża ≈ 0,90 W/m²K):
| Grubość termPIR® ETX | R warstwy izolacji [m²K/W] | U przegrody [W/m²K] |
|---|---|---|
| 100 mm | 4,00 | ~0,22 |
| 120 mm | 4,80 | ~0,19 |
| 140 mm | 5,60 | ~0,16 |
| 150 mm | 6,00 | ~0,15 |
| 180 mm | 7,20 | ~0,13 |
| 200 mm | 8,00 | ~0,12 |
Dla ścian o niskim U podłoża (beton, silikat) wymagane grubości będą zbliżone do górnego zakresu tabeli. Przy zastosowaniu EPS dla osiągnięcia U = 0,20 W/m²K potrzeba zwykle 180–200 mm — przewaga PIR jest namacalna szczególnie tam, gdzie liczy się każdy centymetr (renowacje, wąskie przejścia, balkony, ościeża okienne).
Zastosowanie — kiedy termPIR® ETX, a kiedy inna płyta
Główne zastosowanie to ściana zewnętrzna w systemie ETICS — budynki mieszkalne, biurowe, usługowe, magazynowe wykończone tynkiem cienkowarstwowym. Welon szklany zapewnia poprawne przyklejenie zaprawy klejowej, warstwy zbrojonej z siatką oraz tynku akrylowego, silikonowego lub silikatowego.
Ważne ograniczenia:
- Do ścian wentylowanych z okładzinami sidingowymi można rozważać termPIR® AL — to inny scenariusz (przegroda otwarta szczelinowo).
- Do dachów płaskich pod membrany dedykowana jest termPIR® Pro-F z atestem FM Approved.
- Do fundamentów i cokołów — termPIR® WS o podwyższonej odporności na wilgoć.
- Do docieplenia od wewnątrz (np. ścian zabytkowych) — kompozyt termPIR® AL/GK.
Krosowanie produktów (np. termPIR® AL do ETICS) skutkuje pęcherzami pod tynkiem i odpadaniem warstwy zbrojonej — gazoszczelna folia Al nie pozwala wilgoci technologicznej odparować z kleju.
Montaż w systemie ETICS — kluczowe etapy
Przygotowanie podłoża
Podłoże musi być nośne, suche, oczyszczone z pyłu i substancji antyadhezyjnych. Powierzchnie chłonne gruntuje się preparatem zgodnym z kartą systemową producenta zaprawy klejowej. Nierówności > 10 mm na 2 m wymagają wyrównania.
Listwa startowa i przyklejanie
Montaż rozpoczyna się od dołu, na listwie startowej dobranej do grubości płyty. Listwa wyznacza poziom, chroni dolną krawędź i zapewnia poprawne wykończenie z cokołem. Klej nakłada się metodą obwodowo-punktową (pas po obwodzie + 3–6 placków) — minimum 40% powierzchni płyty po dociśnięciu. Płyty układa się mijankowo, z przewiązaniem na narożnikach budynku. Spoiny pionowe sąsiednich rzędów nie mogą się pokrywać.
Szczeliny powyżej 2 mm uzupełnia się niskoprężną pianą poliuretanową PIR/PUR (nie klejem cementowym — pęka). Po stwardnieniu nadmiar piany ścina się równo z licem płyty.
Kołkowanie i warstwa zbrojona
Kołkowanie wykonuje się nie wcześniej niż po 48 godzinach od klejenia. Liczba i rozmieszczenie łączników wynika z projektu (strefa wiatrowa, wysokość budynku) — typowo 4–8 szt./m², z zagęszczeniem w strefach narożnikowych.
Warstwa zbrojona z siatką z włókna szklanego (min. 145 g/m²) zatapiana jest w zaprawie klejowej, z zakładami siatki min. 10 cm. Narożniki i ościeża wzmacnia się profilami narożnikowymi z siatką oraz ukośnymi pasami siatki przy oknach (diagonalami).
Gruntowanie i tynk
Po min. 3 dniach schnięcia warstwy zbrojonej nanosi się grunt podtynkowy. Tynk cienkowarstwowy aplikuje się po wyschnięciu gruntu (min. 24 h). Temperatura podłoża, materiału i otoczenia w trakcie prac i przez kolejne 48–72 h powinna wynosić +5°C do +25°C — bez bezpośredniego nasłonecznienia i opadów.
Malowanie elewacji (opcjonalne) — po 3–28 dniach od tynkowania, w zależności od rodzaju tynku (akryl, silikon, silikat).
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Czym różni się termPIR® ETX od termPIR® AL?
Kluczowa różnica to okładzina. termPIR® AL ma gazoszczelną folię aluminiową — przeznaczony do dachów, stropów, fundamentów, ścian szczelinowych. termPIR® ETX ma welon szklany — paroprzepuszczalny, kompatybilny z klejami i tynkami cementowymi, dedykowany do ETICS (potwierdzone ETA 17/0066). termPIR® AL ma niższe λD (0,022 vs 0,025–0,027), ale w ETICS jego użycie jest błędem technologicznym prowadzącym do odpadania tynku.
Jaka grubość termPIR® ETX dla domu jednorodzinnego?
Dla osiągnięcia wymaganego WT 2021 współczynnika U ≤ 0,20 W/m²K dla ściany zewnętrznej wystarczy zwykle 120–140 mm termPIR® ETX na typowej ścianie z bloczków ceramicznych 25 cm. Dla budynków energooszczędnych (U ≈ 0,15) — 150–180 mm. Dla standardu pasywnego (U ≈ 0,10) — 200 mm. Dokładną grubość warto obliczyć projektowo z uwzględnieniem mostków termicznych i U warstwy konstrukcyjnej.
Czy płyty termPIR® ETX są palne?
Sama płyta ma klasę reakcji na ogień E wg EN 13501-1. Jednak w kompletnym systemie ETICS — z warstwą zbrojoną i tynkiem mineralnym lub silikonowym — przegroda uzyskuje klasę B-s2,d0 (trudno zapalna, ograniczone wydzielanie dymu, brak płonących kropli). Dla budynków powyżej 25 m (klasa wysokościowa W) przepisy mogą wymagać dodatkowych pasów wełny mineralnej wokół otworów okiennych — szczegóły określa projekt.
Czy termPIR® ETX można stosować na styropianie lub wełnie?
Nie zaleca się układania termPIR® ETX na istniejącej warstwie EPS lub wełny mineralnej w jednym systemie ETICS — różne parametry dyfuzyjne i skurczowe powodują naprężenia w warstwie zbrojonej. Renowację starego ocieplenia wykonuje się albo przez demontaż, albo przez dodanie pełnej warstwy PIR na nowym kleju, kołkowanej przez stare warstwy do podłoża nośnego. Decyzję podejmuje projektant po ocenie stanu istniejącej elewacji.
Jakie tynki współpracują z termPIR® ETX?
W systemie ETICS na termPIR® ETX stosuje się tynki cienkowarstwowe: akrylowe (uniwersalne, paletowo szerokie), silikonowe (najlepsza odporność na zabrudzenia i wodę), silikatowe (paroprzepuszczalne, do obiektów zabytkowych) oraz silikonowo-silikatowe (hybrydy). Każdorazowo dobiera się tynk zgodny z dokumentacją systemową — gruntownik i tynk muszą pochodzić z jednego, certyfikowanego systemu ociepleń, dla którego wykonano badania kompatybilności z płytą PIR.
Dobierzemy płytę i system dla Twojego projektu
Potrzebujesz doboru grubości termPIR® ETX pod konkretny projekt elewacji, przeliczenia U-value albo oferty na partię produkcyjną? Skontaktuj się z zespołem BOKKA — przygotujemy specyfikację techniczną, kartę produktu, ETA 17/0066 oraz wycenę z dostawą na budowę w całej Polsce. Sprawdź też pełną linię płyt izolacyjnych PIR termPIR®.
