Uchwała antysmogowa na Śląsku a termomodernizacja PIR

Walka ze smogiem na Śląsku — nowe przepisy i rola termomodernizacji

Województwo śląskie wkracza w kolejny etap walki z niską emisją. Od 1 stycznia 2022 roku na terenie regionu obowiązuje zakaz użytkowania pozaklasowych kotłów na paliwo stałe — tzw. „kopciuchów”. Tymczasem, jak wynika z badań Polskiego Alarmu Smogowego, co trzeci mieszkaniec regionu nie słyszał o nowych przepisach, a 44% właścicieli domów jednorodzinnych nie wie o obowiązku rejestracji źródła ciepła w CEEB. Skuteczna redukcja emisji to nie tylko wymiana kotła — to także kompleksowa termomodernizacja przegród budowlanych zgodna z WT 2021.

Uchwała antysmogowa województwa śląskiego — kalendarium i sankcje

Uchwała antysmogowa Sejmiku Województwa Śląskiego z 2017 roku wprowadza stopniowy proces eliminacji najbardziej emisyjnych źródeł ciepła. Najistotniejszą datą dla właścicieli budynków jest 1 stycznia 2022 — od tego dnia użytkowanie kotłów pozaklasowych (bezklasowych) stanowi wykroczenie zagrożone mandatem karnym do 500 zł, a w postępowaniu sądowym grzywną do 5 000 zł.

Harmonogram dalszych etapów obejmuje:

W praktyce oznacza to konieczność wymiany źródła ciepła w dziesiątkach tysięcy budynków na obszarze Małopolski i Śląska. Dotyczy to także aglomeracji krakowskiej i okolic — region, w którym BOKKA prowadzi działalność dystrybucyjną — gdzie zakaz spalania paliw stałych obowiązuje od 1 września 2019 roku.

CEEB — obowiązek właściciela budynku

Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków, prowadzona przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, gromadzi dane o źródłach ciepła w budynkach o mocy nominalnej do 1 MW. Obowiązek złożenia deklaracji spoczywa na właścicielu lub zarządcy nieruchomości i obejmuje:

• deklarację A — dla budynków mieszkalnych,
• deklarację B — dla budynków niemieszkalnych.

Za brak złożenia deklaracji w terminie grozi grzywna do 500 zł, a w przypadku postępowania sądowego — do 5 000 zł. Dane z CEEB są podstawą do planowania programów wsparcia (m.in. Czyste Powietrze, Stop Smog) oraz egzekwowania uchwał antysmogowych przez straże gminne i miejskie.

WT 2021 — wymagania, które przekładają się na jakość powietrza

Równolegle do działań antysmogowych obowiązują zaostrzone Warunki Techniczne (WT 2021), które od 1 stycznia 2021 roku wymagają od nowych i głęboko modernizowanych budynków znacznie wyższej efektywności energetycznej. Maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła U:

Im szczelniejsza i lepiej zaizolowana przegroda, tym mniejsze zapotrzebowanie budynku na energię końcową — a więc mniejsze zużycie paliwa w kotle (nawet nowoczesnym, ekoprojektowym) i niższa emisja pyłów PM10, PM2,5 oraz CO₂.

Płyty PIR w termomodernizacji budynków objętych uchwałą antysmogową

Kluczowym wyzwaniem przy modernizacji istniejącej zabudowy jednorodzinnej w województwie śląskim i małopolskim jest ograniczona przestrzeń konstrukcyjna — niskie poddasza, wąskie okapy, sąsiedztwo granic działki, gzymsy. W tym kontekście płyty PIR mają przewagę technologiczną nad tradycyjnymi materiałami:

• λ_D = 0,022 W/(m·K) dla termPIR® AL z gazoszczelną okładziną aluminiową,
• λ_D = 0,025–0,027 W/(m·K) dla termPIR® ETX z welonem szklanym do ETICS (ETA 17/0066),
• λ_D = 0,019 W/(m·K) dla premium termPIR® MAX 19 AL.

Porównanie grubości izolacji potrzebnej do uzyskania U = 0,15 W/m²K dla dachu skośnego (przy uproszczonym założeniu czystej przegrody izolacyjnej):

Oznacza to, że przy modernizacji dachu skośnego nakrokwiowo (system dach skośny — termPIR® nakrokwiowo) można uzyskać wymagania WT 2021 bez ingerencji w geometrię połaci i bez konieczności podnoszenia kalenicy.

ETICS na ścianach zewnętrznych

Dla ścian zewnętrznych wykończonych tynkiem cienkowarstwowym właściwym rozwiązaniem jest termPIR® ETX z paroprzepuszczalnym welonem szklanym — produkt objęty Europejską Oceną Techniczną ETA 17/0066, dedykowany do systemów ETICS. Płyty termPIR® AL z folią aluminiową są gazoszczelne i nie nadają się do tynkowania — w ETICS należy stosować wyłącznie wariant ETX (system ściana zewnętrzna ETICS — termPIR® ETX).

Docieplenie od wewnątrz — budynki zabytkowe

W kamienicach śląskich i krakowskich, gdzie konserwator zabytków nie dopuszcza ingerencji w elewację, stosuje się termPIR® AL/GK — kompozyt PIR z płytą gipsowo-kartonową, montowany klejony od wewnątrz (system ściana zabytkowa — termPIR® AL/GK). Folia aluminiowa pełni jednocześnie funkcję paroizolacji.

Klasyfikacja ogniowa i normy

Płyty termPIR® w systemie wbudowanym osiągają klasę reakcji na ogień B-s2,d0 zgodnie z EN 13501-1, spełniając wymagania dla budynków mieszkalnych kategorii ZL IV. Produkty są zgodne z normą EN 13165 (wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie — wyroby z pianki poliizocyjanurowej PIR).