Jak czytać DoP, ETA i certyfikat AVCP — przewodnik dla projektanta i kupującego
„Co to wszystko za papiery?”
Projektant kończy projekt budowlany hali magazynowej. Pyta dystrybutora o kompletną dokumentację techniczną wybranego produktu — termPIR® AL, 140 mm. Dystrybutor odsyła pakiet 8 PDF-ów:
- DoP nr termPIR/AL/18 (Deklaracja Właściwości Użytkowych)
- Karta charakterystyki technicznej
- ETA-17/0066 (European Technical Assessment)
- Certyfikat AVCP system 1 (1487-CPR-174-02)
- Atest PZH (HK/B/0123/02/2024)
- Klasyfikacja ogniowa CR-XXX (GryfitLab)
- Karta BROOF(t1)
- Karta REI 60 dachu skośnego (LBO-137-KZ/25)
Co znaczy każdy z tych dokumentów? Który jest najważniejszy? Czego brakuje? Jak sprawdzić autentyczność?
Pytanie powraca przy każdym odbiorze i wielu inwestorach. W tym przewodniku pokażemy jak czytać każdy z tych dokumentów krok po kroku, jak je weryfikować i kiedy któryś jest absolutnie wymagany, a kiedy tylko bonusowy.
CPR 305/2011 — fundament europejskiego systemu
Wszystko zaczyna się od Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011, zwanego CPR (Construction Products Regulation). Obowiązuje od 1 lipca 2013 i zastąpiło Dyrektywę 89/106/EWG o wyrobach budowlanych.
Co CPR wprowadziło:
- CE marking dla wyrobów budowlanych objętych zharmonizowaną normą europejską (np. EN 14509 dla płyt warstwowych, EN 13165 dla płyt PIR)
- DoP (Declaration of Performance) — wymagany dokument towarzyszący każdemu produktowi z CE
- System AVCP (Assessment and Verification of Constancy of Performance) — procedury oceny zgodności w 5 systemach (1+, 1, 2+, 3, 4)
- ETA (European Technical Assessment) — alternatywna ścieżka dla produktów bez harmonized standard
CE nie jest „certyfikatem jakości” — to formalna informacja, że producent przeprowadził procedurę AVCP zgodnie z odpowiednią specyfikacją techniczną i udostępnia DoP. Kupujesz produkt z CE = masz dostęp do DoP.
DoP — Deklaracja Właściwości Użytkowych
DoP = najważniejszy dokument każdego wyrobu budowlanego z oznaczeniem CE. Producent musi go udostępnić bezpłatnie w wersji elektronicznej lub papierowej.
Co zawiera DoP
Wzór DoP wg CPR 305/2011 Annex III ma 7 obowiązkowych sekcji:
- Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu — np. „termPIR/AL/18” (kod produktu + numer rewizji DoP)
- Numer typu, partii, serii lub jakikolwiek inny element identyfikujący
- Zamierzone zastosowanie (intended use) — np. „Izolacja cieplna w budownictwie” (zgodnie z harmonized standard)
- Nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa i adres kontaktowy producenta
- Imiennie wskazana osoba upoważniona (jeśli inna niż producent)
- System AVCP (numer 1+, 1, 2+, 3 lub 4) + dane jednostki notyfikowanej (np. „ITB 1488”, „IMBiGS 1454”, „ICiMB 1487”)
- Tabela parametrów deklarowanych — np. λD, klasa reakcji na ogień, wytrzymałość, gęstość, R-values per grubość
Plus dwa elementy:
- Odniesienie do harmonized standard (EN 13165:2012+A2:2016 dla PIR, EN 14509:2013 dla płyt warstwowych)
- Data wydania, podpis upoważnionej osoby producenta
Co MOŻNA wyczytać z DoP
| Pole DoP | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| Kod typu | Tożsamość produktu — musi się zgadzać z opakowaniem i WZ |
| Harmonized standard | EN 13165 = PIR, EN 14509 = płyta warstwowa, EN 13164 = XPS, EN 13162 = wełna mineralna |
| Numer jednostki notyfikowanej | 4-cyfrowy ID + akronim (np. „ITB 1488”) — możesz zweryfikować w NANDO |
| System AVCP | 1+ / 1 = najwyższy rygor, 3 = typowy dla PIR, 4 = najniższy |
| λD | Współczynnik przewodzenia ciepła [W/(m·K)] — typowo 0,022 dla PIR z folią Al |
| Klasa reakcji na ogień | A1/A2-s1 d0/B-s1 d0/C/D/E/F per EN 13501-1 |
| Wytrzymałość na ściskanie | CS(10/Y)X — np. „CS(10/Y)120” = 120 kPa przy 10% odkształceniu |
| Współczynnik dyfuzji µ | „MU 100” lub „Z 5-100” dla okładzin gazoszczelnych |
| Nasiąkliwość WL(T)X | WL(T)2 = ≤2% objętościowo |
| R-values | Opór cieplny per grubość — typowo tabela 20-250 mm |
Czego DoP NIE zawiera (i to ważne)
- Klasyfikacja odporności ogniowej REI/EI — to osobny dokument (klasyfikacja od jednostki notyfikowanej). DoP ma tylko klasę reakcji na ogień (jak materiał się zapala), NIE odporność systemu (jak długo ściana wytrzyma).
- BROOF(t1) — też osobna klasyfikacja, nie w DoP
- Atest PZH — polski dokument higieniczny, krajowy, dobrowolny
- Warunki montażu — DoP mówi „CO produkt umie”, nie „JAK montować”
- Ekologiczne aspekty (LCA, EPD) — osobne deklaracje EPD typu III
Jak weryfikować DoP
- Numer jednostki notyfikowanej — sprawdź na stronie NANDO (Komisja Europejska). Wpisz numer (np. 1488) → zobaczysz nazwę, kraj, akredytacje.
- Aktualność DoP — producent regularnie aktualizuje numer rewizji (DoP/18 → DoP/19) gdy zmienia coś w produkcie. Sprawdź czy masz najnowszą.
- Spójność z opakowaniem — kod typu na DoP = kod na etykiecie palety/produktu = kod na fakturze WZ.
- Online — producent musi udostępnić DoP bezpłatnie online. Brak DoP w internecie = sygnał ostrzegawczy.
ETA — European Technical Assessment
ETA to alternatywna ścieżka dla wyrobów, dla których nie istnieje zharmonizowana norma europejska lub wyrób nie mieści się w pełni w istniejącej normie.
Dla płyt PIR i warstwowych:
- EN 13165 i EN 14509 to harmonized standards — wystarczy DoP wg nich
- ETA jest dodatkowo wydawana dla zastosowań typu ETICS (system ocieplenia ścian zewnętrznych)
- np. ETA-17/0066 dla termPIR® ETX dla systemu ETICS
ETA wydaje TAB (Technical Assessment Body) — w Polsce to Instytut Techniki Budowlanej (ITB).
Kiedy ETA jest wymagana
- System ETICS wymaga ETA dla każdego komponentu w systemie (płyta + klej + siatka + tynk)
- Niestandardowe konstrukcje (np. nowy rodzaj mocowania, niestandardowe wymiary)
- Specjalne zastosowania (np. instalacje przemysłowe, fasady wentylowane z konkretnym profilem)
ETA dla PIR jest dłuższym dokumentem (50-150 stron) zawierającym:
- Pełen opis produktu
- Wszystkie parametry techniczne (jak DoP, ale szerzej)
- Założenia projektowe i obliczeniowe dla całego systemu (np. dla ETICS: maksymalna wysokość, typ kotwy, gęstość mocowań, klejenie, tynki)
- Wymagania montażowe
- Trwałość deklarowana (np. „25 lat dla typowych warunków klimatycznych”)
Jak czytać ETA
Najważniejsze sekcje:
- Pkt 1 — Definicja wyrobu — co to jest, dla jakiego zastosowania
- Pkt 2 — Specyfikacja techniczna — wymiary, materiały, rdzeń, okładziny
- Pkt 3 — Właściwości (jak DoP, ale szczegółowiej)
- Pkt 4 — Założenia obliczeniowe i projektowe — kluczowe dla projektanta
- Pkt 5 — Wytyczne montażu — co MUSI być spełnione, żeby ETA obowiązywała
- Pkt 6 — Pakowanie i transport
ETA = dokument projektowy
Dla projektanta systemu ETICS na PIR — ETA jest dokumentem referencyjnym w opisie technicznym projektu. Wpisz: „System ETICS na termPIR® ETX wg ETA-17/0066, klej XYZ, siatka ABC, tynk DEF”.
Wykonawca ma wtedy dokładny przepis — i klasyfikacje (cieplne, ogniowe) zachowują ważność tylko gdy montaż jest zgodny z ETA.
AVCP — system oceny i weryfikacji stałości właściwości
AVCP = procedura, w jakiej weryfikowane jest, że deklarowane parametry produktu są stabilne w czasie produkcji.
CPR 305/2011 definiuje 5 systemów AVCP o różnym poziomie kontroli:
| System | Kto kontroluje | Dla jakich produktów |
|---|---|---|
| 1+ | Notyfikowana jednostka + audity produkcji + testy próbek pobranych z rynku | Najbardziej rygorystyczne: konstrukcje nośne, drzwi pożarowe, cement |
| 1 | Notyfikowana jednostka + audity produkcji (bez testów próbek z rynku) | Bezpieczeństwo pożarowe (klasa reakcji), wyroby krytyczne |
| 2+ | Notyfikowana jednostka + audit FPC (Factory Production Control), bez testów własnych próbek | Płyty warstwowe (EN 14509), płyty PIR (EN 13165), wełna mineralna |
| 3 | Producent (FPC) + jednostka notyfikowana wykonuje początkowe testy typu | Produkty stable in time (niektóre właściwości) |
| 4 | Tylko producent (FPC własna) | Najmniej restrykcyjne: izolacje wewnętrzne, akustyczne |
AVCP1 dla płyt warstwowych — co konkretnie certyfikuje
Dla produktów BOKKA (płyty warstwowe GS insPIRe, GS MW QA) certyfikat AVCP1 (np. 1487-CPR-174-02 od ICiMB) potwierdza:
- Klasa reakcji na ogień (Euroklasa: A1, A2-s1 d0, B-s1 d0, C, D, E, F) jest trwała w czasie produkcji
- Producent ma kontrolę produkcji (FPC) audytowaną przez jednostkę notyfikowaną (ICiMB, ITB, IMBiGS itd.)
- Testy są wykonywane regularnie
AVCP1 NIE certyfikuje:
- λD (to system 3 — producent + jednostkowy test typu)
- Wytrzymałości mechanicznej (system 3)
- Wymiarów (system 4 — własna kontrola producenta)
Czyli jeden produkt może mieć kilka systemów AVCP dla różnych właściwości. Dla typowej płyty warstwowej:
- System 1 dla reakcji na ogień
- System 3 dla cieplnej i mechanicznej
- System 4 dla wymiarów
Numer certyfikatu AVCP1 ma format: {NUMER_JN}-CPR-{NUMER_KONTRAKTU} (np. 1487-CPR-174-02 = ICiMB nr 1487, kontrakt 174, rewizja 02).
Jak weryfikować certyfikat AVCP
- Numer jednostki notyfikowanej — na stronie NANDO (jak DoP)
- Data wydania + ważność — typowo 3-5 lat, później wymaga odnowienia (re-audit FPC)
- Spójność z DoP — system AVCP w DoP musi pasować do certyfikatu (oba zawierają numer JN i system)
- Zakres certyfikatu — niektóre certyfikaty obejmują tylko niektóre warianty produktu, sprawdź czy Twój wariant jest objęty
Atest PZH — krajowy dokument higieny
Atest higieniczny PZH = polski dobrowolny dokument wydawany przez Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH). Potwierdza, że materiał:
- Nie wprowadza do otoczenia substancji szkodliwych
- Może być stosowany w pomieszczeniach zamieszkanych przez ludzi
- Spełnia polskie normy dot. emisji VOC, formaldehydów, metali ciężkich
Czy PZH jest wymagany prawnie?
Nie. CPR 305/2011 jest aktem europejskim, atest PZH to polski dodatek. Ale:
- Wiele zleceń publicznych w PL wymaga atestu PZH w specyfikacji
- Inwestorzy prywatni często go oczekują (zwłaszcza dla domów jednorodzinnych, szkół, szpitali)
- Sklepy i sieci budowlane (Castorama, Leroy Merlin, OBI) wymagają PZH dla materiałów wewnętrznych
Numer atestu ma format: HK/B/XXXX/MM/YYYY lub podobny. Termin ważności typowo 5 lat.
Klasyfikacja ogniowa REI/EI — osobny dokument!
To najczęściej mylone: projektant patrzy na DoP, widzi „klasa reakcji E (50-250 mm)” i myśli „mam EI 30”. Nie!
- Reakcja na ogień (EN 13501-1) → opisuje jak materiał zachowuje się w pierwszej fazie pożaru (zapalność, dym, płonące krople). Klasy A1, A2, B, C, D, E, F. W DoP.
- Odporność ogniowa (EN 13501-2) → opisuje jak długo cały element konstrukcji (ściana, strop, dach) spełnia kryteria R (nośność), E (szczelność), I (izolacyjność). Klasy REI 30/60/120… NIE w DoP, osobny dokument klasyfikacji.
Klasyfikacja REI/EI wydawana jest jako:
- Klasyfikacja ogniowa (np.
LBO-137-KZ/25od GryfitLab,FIRES-CR-XXXod FIRES,LZP01-XXXX/YY/Z00NPod ITB) - Konkretne warunki badania: span, mocowanie, kierunek, joint seal
- Field of application = zakres, w którym wynik obowiązuje
Więcej w naszym artykule: EI 120 z płyty warstwowej — pod jakim warunkiem?
Lista kontrolna: co MUSI być, co WARTO mieć
Obowiązkowo dla każdej dostawy
✅ DoP (Declaration of Performance) — bez tego CE jest formalnie pusty ✅ Karta charakterystyki (techniczna) — opis produktu, parametry, warunki użytkowania ✅ Atest PZH — jeśli wymóg w projekcie (publiczne, oświatowe, szpitale)
Wymagane dla konkretnych zastosowań
✅ ETA — dla systemu ETICS (płyty + klej + siatka + tynk) ✅ Klasyfikacja REI/EI — gdy projekt wymaga konkretnej odporności pożarowej ✅ BROOF(t1) — dla dachu o określonej klasie NRO ✅ Atest higieniczny dla wody (PZH-NIZP wody) — jeśli kontakt z wodą pitną
Bonusowe / marketingowe
🎁 EPD typu III (Environmental Product Declaration) — punkty LEED/BREEAM 🎁 Keymark — europejski znak jakości CE+ (dobrowolny, dodatkowe testy) 🎁 Certyfikat ISO 9001/14001 — system zarządzania jakością/środowiskiem producenta 🎁 GreenGuard — niska emisja LZO (głównie meble + wykończenia wnętrz)
Pułapki — jak rozpoznać podejrzaną dokumentację
Pułapka 1 — Brak DoP w internecie
CPR wymaga, by DoP był bezpłatnie dostępny online. Jeśli producent ukrywa DoP za logowaniem, e-mailem do działu handlowego lub w ogóle go nie udostępnia — sygnał ostrzegawczy.
Lek: szukaj w Google "DoP" "{nazwa produktu}" filetype:pdf lub "declaration of performance" "{producent}".
Pułapka 2 — Numer jednostki notyfikowanej nieistnieje
Niektórzy producenci wpisują „1234” jako fikcyjny numer JN. Sprawdź w NANDO — jeśli nie ma → kłamstwo.
Lek: każde podejrzane DoP zweryfikuj w NANDO.
Pułapka 3 — Niespójność DoP i certyfikat AVCP
DoP mówi „System AVCP 2+, jednostka notyfikowana 1488 (ITB)”. Certyfikat AVCP załączony do dokumentacji ma numer 1487. Nie pasuje. Albo DoP jest fałszywe, albo certyfikat załączony z innego produktu (pomyłka sprzedawcy).
Lek: numer JN w DoP = numer JN w certyfikacie AVCP.
Pułapka 4 — Stary DoP, nowy produkt
Producent zmienił skład rdzenia (np. dodał R-eco recykling), wypuścił nowy wariant. DoP nieaktualne (z 2018) nie pokrywa nowego produktu. Każda zmiana materiałowa = nowy DoP.
Lek: sprawdź datę wydania DoP. Jeśli >3 lata, zapytaj producenta o aktualną rewizję.
Pułapka 5 — Brak klasyfikacji ogniowej do reżimu projektu
Projekt wymaga REI 60 dla ściany działowej. Dystrybutor daje DoP (klasa reakcji E) + atest PZH + certyfikat ISO. Brak klasyfikacji REI = brak dowodu na spełnienie wymagania.
Lek: dla wymagań REI/EI/BROOF żądaj konkretnej karty klasyfikacyjnej wydanej przez jednostkę notyfikowaną.
Pułapka 6 — ETA wycofana
ETA jest wydawana na czas określony (5 lat). Producent może nie odnowić — wtedy stara ETA traci ważność. Sprawdzaj datę ważności + status (UEAtc ma rejestr aktywnych ETA).
Lek: ETA-XX/YYYY → sprawdź w UEAtc czy aktywna.
Co BOKKA daje
Jesteśmy bezpośrednim dystrybutorem płyt termPIR®, GS insPIRe i GS MW. Pełna dokumentacja dla każdego produktu jest dostępna na żądanie w pakiecie z dostawą:
- DoP + karta charakterystyki + atest PZH — standard z każdą dostawą
- ETA — dla termPIR® ETX (system ETICS), termPIR® ETX-R-eco
- Certyfikat AVCP1 od jednostek notyfikowanych ICiMB, ITB, IMBiGS — dla wszystkich wariantów z klasą reakcji ogniowej
- Klasyfikacje REI/EI/BROOF — dla konkretnej konfiguracji Twojego projektu (na życzenie)
W praktyce, jeśli masz wątpliwości co do któregoś dokumentu (autentyczność, zakres, ważność) — wyślij nam skan, zweryfikujemy w 24h.
🤝 Bezpłatna konsultacja techniczna BOKKA — pomożemy dobrać produkt i kompletną dokumentację pod Twój projekt.
FAQ
Czy DoP musi być po polsku? DoP musi być w języku urzędowym państwa, w którym wyrób jest wprowadzany do obrotu. W PL = po polsku (lub dwujęzyczny). Wyłącznie angielskie DoP nie jest wystarczające.
Czy CE bez DoP istnieje? Nie. CE = formalna deklaracja zgodności z CPR. Bez DoP CE jest pusty (formalnie nieważny). Każdy produkt z CE musi mieć DoP.
Co jeśli producent odmawia udostępnienia DoP? Producent jest prawnie zobowiązany udostępnić DoP bezpłatnie. Odmowa = naruszenie CPR 305/2011, można zgłosić do GUNB (Główny Urząd Nadzoru Budowlanego) lub UOKiK.
Czy DoP zastępuje aprobaty techniczne (AT)? W większości tak. Stare aprobaty techniczne (AT) wycofane na rzecz ETA/DoP. Niektóre stare AT nadal funkcjonują dla wyrobów, których nowe normy nie obejmują — sprawdź indywidualnie.
Czy ten sam produkt może mieć DoP od dwóch producentów? Tak, jeśli dwóch producentów ma identyczną technologię i własne FPC. Ale każdy DoP ma swój kod typu — nigdy nie pomyl.
Czy DoP musi być sygnowany odręcznie? Nie wymagane, ale zwykle jest. CPR akceptuje DoP elektroniczne z podpisem osoby upoważnionej (imię + funkcja + nazwisko firmy).
Po jakim czasie producent musi wydać nowy DoP? Po każdej zmianie wpływającej na deklarowane właściwości — nowy skład rdzenia, zmiana okładzin, nowy proces produkcyjny. Numer rewizji DoP zmienia się (np. /17 → /18).
Czy producent może wydać DoP dla produktu którego nie testowano? Nie. Każde deklarowane parametry muszą być udokumentowane testami wykonanymi w lab notyfikowanym (w systemach 1/1+/2+) lub własnym (3/4). Fałszywe DoP = przestępstwo wprowadzenia w błąd konsumenta + naruszenie CPR.
Podsumowanie
Pakiet dokumentów technicznych wygląda przytłaczająco, ale każdy ma jasny cel:
| Dokument | Co potwierdza | Wymóg |
|---|---|---|
| DoP | Parametry produktu + system AVCP | Zawsze (CPR 305/2011) |
| Karta charakterystyki | Opis + warunki użytkowania | Zawsze (norma) |
| ETA | System (np. ETICS) | Tylko dla systemów |
| AVCP1 | Stałość klasy reakcji ognia | Dla produktów z klasą ogniową |
| Atest PZH | Higiena | Wymóg krajowy PL (dobrowolny) |
| Klasyfikacja REI/EI/BROOF | Odporność systemu konstrukcyjnego | Gdy projekt wymaga konkretnej klasy |
| EPD | Środowisko (LCA) | Bonus dla LEED/BREEAM |
Praktyczna zasada: DoP + karta charakterystyki = minimum dla każdej dostawy. Klasyfikacje pożarowe = osobno dla każdego wymagania w projekcie. ETA = dla systemów ETICS.
W razie wątpliwości dotyczących konkretnego dokumentu — odezwij się. Bezpłatna weryfikacja autentyczności i zakresu dokumentów.
Źródła i podstawy prawne:
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 — Construction Products Regulation (CPR)
- PN-EN 13165:2012+A2:2016 — Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie — Wyroby z poliuretanu (PIR/PUR)
- PN-EN 14509:2013 — Samonośne izolacyjno-konstrukcyjne płyty warstwowe z dwustronną okładziną metalową
- PN-EN 13501-1:2018 — Klasyfikacja ogniowa — Reakcja na ogień
- PN-EN 13501-2:2023-09 — Klasyfikacja ogniowa — Odporność ogniowa
- ETAG 004 — Wytyczne dla systemów ETICS (External Thermal Insulation Composite Systems)
- Baza NANDO (Komisja Europejska): https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/nando/
- EOTA (European Organisation for Technical Assessment): https://www.eota.eu/