Jak czytać DoP, ETA i certyfikat AVCP — przewodnik dla projektanta i kupującego
„Co to wszystko za papiery?”
Projektant kończy projekt budowlany hali magazynowej. Pyta dystrybutora o kompletną dokumentację techniczną wybranego produktu — termPIR® AL, 140 mm. Dystrybutor odsyła pakiet 8 PDF-ów:
- DoP nr termPIR/AL/18 (Deklaracja Właściwości Użytkowych)
- Karta charakterystyki technicznej
- ETA-17/0066 (European Technical Assessment)
- Certyfikat AVCP system 1 (1487-CPR-174-02)
- Atest PZH (HK/B/0123/02/2024)
- Klasyfikacja ogniowa CR-XXX (GryfitLab)
- Karta BROOF(t1)
- Karta REI 60 dachu skośnego (LBO-137-KZ/25)
Co znaczy każdy z tych dokumentów? Który jest najważniejszy? Czego brakuje? Jak sprawdzić autentyczność?
Pytanie powraca przy każdym odbiorze i wielu inwestorach. W tym przewodniku pokażemy jak czytać każdy z tych dokumentów krok po kroku, jak je weryfikować i kiedy któryś jest absolutnie wymagany, a kiedy tylko bonusowy.
CPR 305/2011 — fundament europejskiego systemu
Wszystko zaczyna się od Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011, zwanego CPR (Construction Products Regulation). Obowiązuje od 1 lipca 2013 i zastąpiło Dyrektywę 89/106/EWG o wyrobach budowlanych.
Co CPR wprowadziło:
- CE marking dla wyrobów budowlanych objętych zharmonizowaną normą europejską (np. EN 14509 dla płyt warstwowych, EN 13165 dla płyt PIR)
- DoP (Declaration of Performance) — wymagany dokument towarzyszący każdemu produktowi z CE
- System AVCP (Assessment and Verification of Constancy of Performance) — procedury oceny zgodności w 5 systemach (1+, 1, 2+, 3, 4)
- ETA (European Technical Assessment) — alternatywna ścieżka dla produktów bez harmonized standard
CE nie jest „certyfikatem jakości” — to formalna informacja, że producent przeprowadził procedurę AVCP zgodnie z odpowiednią specyfikacją techniczną i udostępnia DoP. Kupujesz produkt z CE = masz dostęp do DoP.
DoP — Deklaracja Właściwości Użytkowych
DoP = najważniejszy dokument każdego wyrobu budowlanego z oznaczeniem CE. Producent musi go udostępnić bezpłatnie w wersji elektronicznej lub papierowej.
Co zawiera DoP
Wzór DoP wg CPR 305/2011 Annex III ma 7 obowiązkowych sekcji:
- Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu — np. „termPIR/AL/18” (kod produktu + numer rewizji DoP)
- Numer typu, partii, serii lub jakikolwiek inny element identyfikujący
- Zamierzone zastosowanie (intended use) — np. „Izolacja cieplna w budownictwie” (zgodnie z harmonized standard)
- Nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa i adres kontaktowy producenta
- Imiennie wskazana osoba upoważniona (jeśli inna niż producent)
- System AVCP (numer 1+, 1, 2+, 3 lub 4) + dane jednostki notyfikowanej (np. „ITB 1488”, „IMBiGS 1454”, „ICiMB 1487”)
- Tabela parametrów deklarowanych — np. λD, klasa reakcji na ogień, wytrzymałość, gęstość, R-values per grubość
Plus dwa elementy:
- Odniesienie do harmonized standard (EN 13165:2012+A2:2016 dla PIR, EN 14509:2013 dla płyt warstwowych)
- Data wydania, podpis upoważnionej osoby producenta
Co MOŻNA wyczytać z DoP
| Pole DoP | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| Kod typu | Tożsamość produktu — musi się zgadzać z opakowaniem i WZ |
| Harmonized standard | EN 13165 = PIR, EN 14509 = płyta warstwowa, EN 13164 = XPS, EN 13162 = wełna mineralna |
| Numer jednostki notyfikowanej | 4-cyfrowy ID + akronim (np. „ITB 1488”) — możesz zweryfikować w NANDO |
| System AVCP | 1+ / 1 = najwyższy rygor, 3 = typowy dla PIR, 4 = najniższy |
| λD | Współczynnik przewodzenia ciepła [W/(m·K)] — typowo 0,022 dla PIR z folią Al |
| Klasa reakcji na ogień | A1/A2-s1 d0/B-s1 d0/C/D/E/F per EN 13501-1 |
| Wytrzymałość na ściskanie | CS(10/Y)X — np. „CS(10/Y)120” = 120 kPa przy 10% odkształceniu |
| Współczynnik dyfuzji µ | „MU 100” lub „Z 5-100” dla okładzin gazoszczelnych |
| Nasiąkliwość WL(T)X | WL(T)2 = ≤2% objętościowo |
| R-values | Opór cieplny per grubość — typowo tabela 20-250 mm |
Czego DoP NIE zawiera (i to ważne)
- Klasyfikacja odporności ogniowej REI/EI — to osobny dokument (klasyfikacja od jednostki notyfikowanej). DoP ma tylko klasę reakcji na ogień (jak materiał się zapala), NIE odporność systemu (jak długo ściana wytrzyma).
- BROOF(t1) — też osobna klasyfikacja, nie w DoP
- Atest PZH — polski dokument higieniczny, krajowy, dobrowolny
- Warunki montażu — DoP mówi „CO produkt umie”, nie „JAK montować”
- Ekologiczne aspekty (LCA, EPD) — osobne deklaracje EPD typu III
Jak weryfikować DoP
- Numer jednostki notyfikowanej — sprawdź na stronie NANDO (Komisja Europejska). Wpisz numer (np. 1488) → zobaczysz nazwę, kraj, akredytacje.
- Aktualność DoP — producent regularnie aktualizuje numer rewizji (DoP/18 → DoP/19) gdy zmienia coś w produkcie. Sprawdź czy masz najnowszą.
- Spójność z opakowaniem — kod typu na DoP = kod na etykiecie palety/produktu = kod na fakturze WZ.
- Online — producent musi udostępnić DoP bezpłatnie online. Brak DoP w internecie = sygnał ostrzegawczy.
ETA — European Technical Assessment
ETA to alternatywna ścieżka dla wyrobów, dla których nie istnieje zharmonizowana norma europejska lub wyrób nie mieści się w pełni w istniejącej normie.
Dla płyt PIR i warstwowych:
- EN 13165 i EN 14509 to harmonized standards — wystarczy DoP wg nich
- ETA jest dodatkowo wydawana dla zastosowań typu ETICS (system ocieplenia ścian zewnętrznych)
- np. ETA-17/0066 dla termPIR® ETX dla systemu ETICS
ETA wydaje TAB (Technical Assessment Body) — w Polsce to Instytut Techniki Budowlanej (ITB).
Kiedy ETA jest wymagana
- System ETICS wymaga ETA dla każdego komponentu w systemie (płyta + klej + siatka + tynk)
- Niestandardowe konstrukcje (np. nowy rodzaj mocowania, niestandardowe wymiary)
- Specjalne zastosowania (np. instalacje przemysłowe, fasady wentylowane z konkretnym profilem)
ETA dla PIR jest dłuższym dokumentem (50-150 stron) zawierającym:
- Pełen opis produktu
- Wszystkie parametry techniczne (jak DoP, ale szerzej)
- Założenia projektowe i obliczeniowe dla całego systemu (np. dla ETICS: maksymalna wysokość, typ kotwy, gęstość mocowań, klejenie, tynki)
- Wymagania montażowe
- Trwałość deklarowana (np. „25 lat dla typowych warunków klimatycznych”)
Jak czytać ETA
Najważniejsze sekcje:
- Pkt 1 — Definicja wyrobu — co to jest, dla jakiego zastosowania
- Pkt 2 — Specyfikacja techniczna — wymiary, materiały, rdzeń, okładziny
- Pkt 3 — Właściwości (jak DoP, ale szczegółowiej)
- Pkt 4 — Założenia obliczeniowe i projektowe — kluczowe dla projektanta
- Pkt 5 — Wytyczne montażu — co MUSI być spełnione, żeby ETA obowiązywała
- Pkt 6 — Pakowanie i transport
ETA = dokument projektowy
Dla projektanta systemu ETICS na PIR — ETA jest dokumentem referencyjnym w opisie technicznym projektu. Wpisz: „System ETICS na termPIR® ETX wg ETA-17/0066, klej XYZ, siatka ABC, tynk DEF”.
Wykonawca ma wtedy dokładny przepis — i klasyfikacje (cieplne, ogniowe) zachowują ważność tylko gdy montaż jest zgodny z ETA.
AVCP — system oceny i weryfikacji stałości właściwości
AVCP = procedura, w jakiej weryfikowane jest, że deklarowane parametry produktu są stabilne w czasie produkcji.
CPR 305/2011 definiuje 5 systemów AVCP o różnym poziomie kontroli:
| System | Kto kontroluje | Dla jakich produktów |
|---|---|---|
| 1+ | Notyfikowana jednostka + audity produkcji + testy próbek pobranych z rynku | Najbardziej rygorystyczne: konstrukcje nośne, drzwi pożarowe, cement |
| 1 | Notyfikowana jednostka + audity produkcji (bez testów próbek z rynku) | Bezpieczeństwo pożarowe (klasa reakcji), wyroby krytyczne |
| 2+ | Notyfikowana jednostka + audit FPC (Factory Production Control), bez testów własnych próbek | Płyty warstwowe (EN 14509), płyty PIR (EN 13165), wełna mineralna |
| 3 | Producent (FPC) + jednostka notyfikowana wykonuje początkowe testy typu | Produkty stable in time (niektóre właściwości) |
| 4 | Tylko producent (FPC własna) | Najmniej restrykcyjne: izolacje wewnętrzne, akustyczne |
AVCP1 dla płyt warstwowych — co konkretnie certyfikuje
Dla produktów BOKKA (płyty warstwowe GS insPIRe, GS MW QA) certyfikat AVCP1 (np. 1487-CPR-174-02 od ICiMB) potwierdza:
- Klasa reakcji na ogień (Euroklasa: A1, A2-s1 d0, B-s1 d0, C, D, E, F) jest trwała w czasie produkcji
- Producent ma kontrolę produkcji (FPC) audytowaną przez jednostkę notyfikowaną (ICiMB, ITB, IMBiGS itd.)
- Testy są wykonywane regularnie
AVCP1 NIE certyfikuje:
- λD (to system 3 — producent + jednostkowy test typu)
- Wytrzymałości mechanicznej (system 3)
- Wymiarów (system 4 — własna kontrola producenta)
Czyli jeden produkt może mieć kilka systemów AVCP dla różnych właściwości. Dla typowej płyty warstwowej:
- System 1 dla reakcji na ogień
- System 3 dla cieplnej i mechanicznej
- System 4 dla wymiarów
Numer certyfikatu AVCP1 ma format: {NUMER_JN}-CPR-{NUMER_KONTRAKTU} (np. 1487-CPR-174-02 = ICiMB nr 1487, kontrakt 174, rewizja 02).
Jak weryfikować certyfikat AVCP
- Numer jednostki notyfikowanej — na stronie NANDO (jak DoP)
- Data wydania + ważność — typowo 3-5 lat, później wymaga odnowienia (re-audit FPC)
- Spójność z DoP — system AVCP w DoP musi pasować do certyfikatu (oba zawierają numer JN i system)
- Zakres certyfikatu — niektóre certyfikaty obejmują tylko niektóre warianty produktu, sprawdź czy Twój wariant jest objęty
Atest PZH — krajowy dokument higieny
Atest higieniczny PZH = polski dobrowolny dokument wydawany przez Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH). Potwierdza, że materiał:
- Nie wprowadza do otoczenia substancji szkodliwych
- Może być stosowany w pomieszczeniach zamieszkanych przez ludzi
- Spełnia polskie normy dot. emisji VOC, formaldehydów, metali ciężkich
Czy PZH jest wymagany prawnie?
Nie. CPR 305/2011 jest aktem europejskim, atest PZH to polski dodatek. Ale:
- Wiele zleceń publicznych w PL wymaga atestu PZH w specyfikacji
- Inwestorzy prywatni często go oczekują (zwłaszcza dla domów jednorodzinnych, szkół, szpitali)
- Sklepy i sieci budowlane (Castorama, Leroy Merlin, OBI) wymagają PZH dla materiałów wewnętrznych
Numer atestu ma format: HK/B/XXXX/MM/YYYY lub podobny. Termin ważności typowo 5 lat.
Klasyfikacja ogniowa REI/EI — osobny dokument!
To najczęściej mylone: projektant patrzy na DoP, widzi „klasa reakcji E (50-250 mm)” i myśli „mam EI 30”. Nie!
- Reakcja na ogień (EN 13501-1) → opisuje jak materiał zachowuje się w pierwszej fazie pożaru (zapalność, dym, płonące krople). Klasy A1, A2, B, C, D, E, F. W DoP.
- Odporność ogniowa (EN 13501-2) → opisuje jak długo cały element konstrukcji (ściana, strop, dach) spełnia kryteria R (nośność), E (szczelność), I (izolacyjność). Klasy REI 30/60/120… NIE w DoP, osobny dokument klasyfikacji.
Klasyfikacja REI/EI wydawana jest jako:
- Klasyfikacja ogniowa (np.
LBO-137-KZ/25od GryfitLab,FIRES-CR-XXXod FIRES,LZP01-XXXX/YY/Z00NPod ITB) - Konkretne warunki badania: span, mocowanie, kierunek, joint seal
- Field of application = zakres, w którym wynik obowiązuje
Więcej w naszym artykule: EI 120 z płyty warstwowej — pod jakim warunkiem?
Lista kontrolna: co MUSI być, co WARTO mieć
Obowiązkowo dla każdej dostawy
✅ DoP (Declaration of Performance) — bez tego CE jest formalnie pusty ✅ Karta charakterystyki (techniczna) — opis produktu, parametry, warunki użytkowania ✅ Atest PZH — jeśli wymóg w projekcie (publiczne, oświatowe, szpitale)
Wymagane dla konkretnych zastosowań
✅ ETA — dla systemu ETICS (płyty + klej + siatka + tynk) ✅ Klasyfikacja REI/EI — gdy projekt wymaga konkretnej odporności pożarowej ✅ BROOF(t1) — dla dachu o określonej klasie NRO ✅ Atest higieniczny dla wody (PZH-NIZP wody) — jeśli kontakt z wodą pitną
Bonusowe / marketingowe
🎁 EPD typu III (Environmental Product Declaration) — punkty LEED/BREEAM 🎁 Keymark — europejski znak jakości CE+ (dobrowolny, dodatkowe testy) 🎁 Certyfikat ISO 9001/14001 — system zarządzania jakością/środowiskiem producenta 🎁 GreenGuard — niska emisja LZO (głównie meble + wykończenia wnętrz)
Pułapki — jak rozpoznać podejrzaną dokumentację
Pułapka 1 — Brak DoP w internecie
CPR wymaga, by DoP był bezpłatnie dostępny online. Jeśli producent ukrywa DoP za logowaniem, e-mailem do działu handlowego lub w ogóle go nie udostępnia — sygnał ostrzegawczy.
Lek: szukaj w Google "DoP" "{nazwa produktu}" filetype:pdf lub "declaration of performance" "{producent}".
Pułapka 2 — Numer jednostki notyfikowanej nieistnieje
Niektórzy producenci wpisują „1234” jako fikcyjny numer JN. Sprawdź w NANDO — jeśli nie ma → kłamstwo.
Lek: każde podejrzane DoP zweryfikuj w NANDO.
Pułapka 3 — Niespójność DoP i certyfikat AVCP
DoP mówi „System AVCP 2+, jednostka notyfikowana 1488 (ITB)”. Certyfikat AVCP załączony do dokumentacji ma numer 1487. Nie pasuje. Albo DoP jest fałszywe, albo certyfikat załączony z innego produktu (pomyłka sprzedawcy).
Lek: numer JN w DoP = numer JN w certyfikacie AVCP.
Pułapka 4 — Stary DoP, nowy produkt
Producent zmienił skład rdzenia (np. dodał R-eco recykling), wypuścił nowy wariant. DoP nieaktualne (z 2018) nie pokrywa nowego produktu. Każda zmiana materiałowa = nowy DoP.
Lek: sprawdź datę wydania DoP. Jeśli >3 lata, zapytaj producenta o aktualną rewizję.
Pułapka 5 — Brak klasyfikacji ogniowej do reżimu projektu
Projekt wymaga REI 60 dla ściany działowej. Dystrybutor daje DoP (klasa reakcji E) + atest PZH + certyfikat ISO. Brak klasyfikacji REI = brak dowodu na spełnienie wymagania.
Lek: dla wymagań REI/EI/BROOF żądaj konkretnej karty klasyfikacyjnej wydanej przez jednostkę notyfikowaną.
Pułapka 6 — ETA wycofana
ETA jest wydawana na czas określony (5 lat). Producent może nie odnowić — wtedy stara ETA traci ważność. Sprawdzaj datę ważności + status (UEAtc ma rejestr aktywnych ETA).
Lek: ETA-XX/YYYY → sprawdź w UEAtc czy aktywna.
Co BOKKA daje
Jesteśmy bezpośrednim dystrybutorem płyt termPIR®, GS insPIRe i GS MW. Pełna dokumentacja dla każdego produktu jest dostępna na żądanie w pakiecie z dostawą:
- DoP + karta charakterystyki + atest PZH — standard z każdą dostawą
- ETA — dla termPIR® ETX (system ETICS), termPIR® ETX-R-eco
- Certyfikat AVCP1 od jednostek notyfikowanych ICiMB, ITB, IMBiGS — dla wszystkich wariantów z klasą reakcji ogniowej
- Klasyfikacje REI/EI/BROOF — dla konkretnej konfiguracji Twojego projektu (na życzenie)
W praktyce, jeśli masz wątpliwości co do któregoś dokumentu (autentyczność, zakres, ważność) — wyślij nam skan, zweryfikujemy w 24h.
🤝 Bezpłatna konsultacja techniczna BOKKA — pomożemy dobrać produkt i kompletną dokumentację pod Twój projekt.
Podsumowanie
Pakiet dokumentów technicznych wygląda przytłaczająco, ale każdy ma jasny cel:
| Dokument | Co potwierdza | Wymóg |
|---|---|---|
| DoP | Parametry produktu + system AVCP | Zawsze (CPR 305/2011) |
| Karta charakterystyki | Opis + warunki użytkowania | Zawsze (norma) |
| ETA | System (np. ETICS) | Tylko dla systemów |
| AVCP1 | Stałość klasy reakcji ognia | Dla produktów z klasą ogniową |
| Atest PZH | Higiena | Wymóg krajowy PL (dobrowolny) |
| Klasyfikacja REI/EI/BROOF | Odporność systemu konstrukcyjnego | Gdy projekt wymaga konkretnej klasy |
| EPD | Środowisko (LCA) | Bonus dla LEED/BREEAM |
Praktyczna zasada: DoP + karta charakterystyki = minimum dla każdej dostawy. Klasyfikacje pożarowe = osobno dla każdego wymagania w projekcie. ETA = dla systemów ETICS.
W razie wątpliwości dotyczących konkretnego dokumentu — odezwij się. Bezpłatna weryfikacja autentyczności i zakresu dokumentów.
Źródła i podstawy prawne:
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 — Construction Products Regulation (CPR)
- PN-EN 13165:2012+A2:2016 — Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie — Wyroby z poliuretanu (PIR/PUR)
- PN-EN 14509:2013 — Samonośne izolacyjno-konstrukcyjne płyty warstwowe z dwustronną okładziną metalową
- PN-EN 13501-1:2018 — Klasyfikacja ogniowa — Reakcja na ogień
- PN-EN 13501-2:2023-09 — Klasyfikacja ogniowa — Odporność ogniowa
- ETAG 004 — Wytyczne dla systemów ETICS (External Thermal Insulation Composite Systems)
- Baza NANDO (Komisja Europejska): https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/nando/
- EOTA (European Organisation for Technical Assessment): https://www.eota.eu/
Najczęstsze pytania
Czy DoP musi być po polsku?
Czy CE bez DoP istnieje?
Co jeśli producent odmawia udostępnienia DoP?
Czy DoP zastępuje aprobaty techniczne (AT)?
Czy ten sam produkt może mieć DoP od dwóch producentów?
Czy DoP musi być sygnowany odręcznie?
Po jakim czasie producent musi wydać nowy DoP?
Czy producent może wydać DoP dla produktu którego nie testowano?
Powiązane produkty i systemy
Przeczytaj również
Euroklasy reakcji na ogień A1/A2/B/C/D/E/F — co znaczą w praktyce projektowej
Hala 1000 m² — termPIR® czy płyty warstwowe? Porównanie kosztu, czasu, eksploatacji
Przegrzewanie poddaszy i hal latem — przesunięcie fazowe i komfort cieplny